W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy Bielik przeszedł drogę od oddolnego projektu technologicznego do jednego z ważniejszych inicjatyw AI w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzięki połączeniu otwartego podejścia, silnego zaplecza technologicznego i rosnącego wsparcia strategicznego, projekt zyskał szansę, by stać się europejską alternatywą dla najpopularniejszych modeli.

Rosnąca liczba partnerów i udział w międzynarodowych inicjatywach sprawiają, że Bielik staje się częścią kształtującego się europejskiego ekosystemu AI. W tym artykule opisujemy, co aktualnie dzieje się wokół Bielika.

Geneza i rozwój projektu

Bielik AI powstał z inicjatywy Fundacji SpeakLeash, której misją jest rozwój otwartych modeli językowych dla Polski. Projekt rozpoczął się jako inicjatywa mająca na celu zebranie polskojęzycznych danych i stworzenie modelu językowego, który odpowiada lokalnym potrzebom językowym i kulturowym, w odróżnieniu od globalnych modeli. 

Od początku Bielik jest rozwijany głównie przez pasjonatów sztucznej inteligencji. Model jest dostępny na otwartej licencji Apache 2.0, co pozwala na komercyjne i badawcze wykorzystanie.

Bielik szybko stał się popularny. Obecnie projekt ma ponad 100 000 użytkowników, 1 mln pobrań i aktywną społeczność liczącą około 4 000 członków. Ekosystem obejmuje narzędzia takie jak „Bielik Guard – Sójka” (bezpieczeństwo AI), „Eskadra Bielika” (warsztaty edukacyjne) oraz inicjatywę „Obywatel Bielik” (zaangażowanie społeczności w budowę datasetów). Od początku projekt rozwijał się we współpracy z ACK Cyfronet AGH, który zapewnia wsparcie i dostęp do infrastruktury obliczeniowej.Warto też przypomnieć, że już wcześniej niejednokrotnie pisaliśmy o Bieliku na naszym blogu i jest to projekt szczególnie dla nas ważny, ponieważ Krzysztof Ociepa, współzałożyciel Azurro, odpowiada w zespole Bielika za trening modeli. Od ostatniego wpisu projekt przeszedł znaczną zmianę – z inicjatywy pasjonackiej stał się przedsięwzięciem przyciągającym strategicznych partnerów i przygotowującym się na ekspansję międzynarodową.

Wsparcie strategiczne

Przełomowym momentem w rozwoju Bielika było ogłoszenie wsparcia projektu przez duże podmioty biznesowe. Kluczową rolę odegrał InPost. Na Bielik Summit ogłoszono, że ta firma obejmuje rolę Mecenasa Bielika oraz powołano radę biznesową wspierającą dalszy rozwój projektu. Na jej czele stanął Rafał Brzoska, który publicznie deklaruje, że Bielik jest fundamentem długofalowej strategii budowy kompetencji AI w Polsce i Europie. W Radzie Biznesowej znaleźli się również Piotr Dorosz (Deviniti), Magdalena Dziewguć (Google Cloud Poland), Marek Magryś (ACK Cyfronet AGH), Piotr Mieczkowski (fundacja Digital Poland) i Katarzyna Starosławska (fundacja SpeakLeash).

Do grona strategicznych partnerów dołączyły także EY Polska oraz Beyond.pl. EY podkreśla rolę Bielika w budowie otwartych modeli językowych dla Polski i regionu CEE (Europy Środkowo-Wschodniej) oraz w pozycjonowaniu Polski jako regionalnego hubu AI. Beyond.pl odpowiada za kluczowy element infrastrukturalny projektu, dostarczając środowisko obliczeniowe klasy enterprise i współtworząc inicjatywę „Gniazdo”, czyli platformę do trenowania i wdrażania modeli Bielik.

Istotny był również udział Bielika w AI Spotlight 2025 w Paryżu, organizowanym w ramach konferencji GOSIM AI Spotlight. Tam Bielik został wyróżniony jako jeden z 10 najlepszych projektów open-source na świecie, wybranych spośród setek zgłoszeń, co stanowi potwierdzenie jego uznania w międzynarodowym środowisku technologicznym. Obecność projektu na tego typu wydarzeniach podkreśla jego rozpoznawalność i rosnącą pozycję w środowisku związanym ze sztuczną inteligencją.

Dodatkowym wzmocnieniem pozycji projektu było włączenie Bielika do inicjatyw Nvidii związanych z budową ekosystemu modeli językowych. Bielik został wskazany jako jeden z modeli reprezentujących Europę Środkowo-Wschodnią. W praktyce oznacza to nie tylko dostęp do nowoczesnej infrastruktury, ale także objęcie projektu długoterminową wizją rozwoju AI, w której Nvidia pełni rolę kluczowego partnera technologicznego.

Nowe rozwiązania

W ostatnim czasie zespół SpeakLeash opracował nowe projekty – kolejną wersję Bielika (11B v3), moduł “Nakarm Bielika” w aplikacji InPost, “Gniazdo”, czyli środowisko AI klasy enterprise oraz “Sójkę” – model wykrywający nieodpowiednie treści. Poniżej opisujemy każdy z tych projektów.

Bielik 11B v3

Bielik 11B v3 to obecnie kluczowy model zespołu SpeakLeash. Najnowsza wersja została opublikowana dla całej społeczności 31 grudnia 2025, wraz z raportem z treningu i podsumowaniem danych treningowych – zgodnie z AI Act.

Decyzja o architekturze 11 miliardów parametrów była kompromisem pomiędzy jakością rozumienia języka a kosztami trenowania i wdrażania. Celem nie było stworzenie największego możliwego modelu, lecz takiego, którego realnie da się rozwijać, utrzymywać i wdrażać.

Wyróżnikiem tej wersji Bielika jest jego wielojęzyczność. Model obsługuje ponad 30 europejskich języków, ze szczególnym naciskiem na języki Europy Środkowo-Wschodniej. Bielik 11B v3 osiąga najlepsze wyniki w testach wiedzy regionalnej w przypadku 17 państw i zajmuje pierwsze miejsce w 8 językach. Ten model bardzo dobrze radzi sobie z tłumaczeniami – z takim typem zadań radzi sobie lepiej niż Qwen2.5-14B, Qwen2.5-7B, Mistral-Nemo-2407 czy Phi-4 i porównywalnie z EuroLLM-9B.

Dzięki swoim właściwościom Bielik 11B v3 stanowi fundament umożliwiający wdrażanie go w praktycznych zastosowaniach biznesowych i instytucjonalnych. Taka struktura pozwala na przygotowanie go do pracy w różnych kontekstach językowych i regulacyjnych w Europie.

“Nakarm Bielika” w aplikacji InPost

W grudniu 2025 roku Rafał Brzoska przekazał, że Bielik został udostępniony użytkownikom aplikacji mobilnej InPost, w ramach inicjatywy nazwanej „Nakarm Bielika”. Dzięki temu każdy użytkownik może korzystać z Bielika bezpośrednio w aplikacji, a interakcje te mają pomagać w jego trenowaniu. Wersja modelu z dostępem do internetu jest dostępna wyłącznie w InPost Mobile, co oznacza, że realna skala testów i treningu może objąć miliony Polaków.

Ta inicjatywa ma charakter społeczny i obywatelski. Nie jest to tylko produkt marketingowy, lecz sposób na angażowanie użytkowników w rozwój lokalnego AI oraz budowanie danych i modeli zgodnych z polskim kontekstem językowym i kulturowym.

„Gniazdo”

Aby umożliwić dalszy rozwój modelu, Fundacja SpeakLeash wraz z Beyond.pl uruchomiła projekt „Gniazdo”, czyli suwerenne środowisko AI klasy enterprise, stworzone specjalnie do trenowania i wdrażania modeli Bielik.

„Gniazdo” działa w oparciu o Fabrykę AI Beyond.pl oraz superkomputer F.I.N., zbudowany na architekturze NVIDIA DGX SuperPOD z wykorzystaniem kart NVIDIA B200.

Kluczowe jest to, że „Gniazdo” zostało zaprojektowane jako środowisko suwerenne. Dane treningowe i modele pozostają w Polsce, infrastruktura spełnia wymagania prawne obowiązujące w Unii Europejskiej i projekt nie jest uzależniony od zamkniętych platform chmurowych.

Dla instytucji publicznych i firm to alternatywa wobec rozwiązań, w których kontrola nad danymi i modelem jest ograniczona.

„Sójka” (Bielik Guard)

Sójka, znana również jako Bielik Guard, to wyspecjalizowany komponent ekosystemu Bielika odpowiedzialny za bezpieczeństwo, kontrolę i odpowiedzialne użycie modeli językowych. Nie jest to kolejny model ogólnego przeznaczenia, ale narzędzie ochronne, zaprojektowane do pracy wokół LLM-ów.

Głównym zadaniem Sójki jest analiza i filtrowanie treści generowanych przez modele językowe oraz zapytań użytkowników. Obejmuje to wykrywanie treści niepożądanych, takich jak na przykład wulgaryzmy, instrukcje produkcji narkotyków czy popełniania przestępstw, treści dyskryminujące i wiele innych.

W praktyce Bielik 11B v3, Gniazdo i Sójka tworzą kompletny stos technologiczny. Takie podejście wyróżnia Bielika na tle wielu projektów związanych z modelami językowymi, które koncentrują się na samych modelach, pozostawiając kwestie bezpieczeństwa i kontroli po stronie użytkownika końcowego.

Podsumowanie

Jak już wspominaliśmy, Bielik będzie stopniowo wyprowadzany poza Polskę, w region Europy Środkowo-Wschodniej. Model obsługuje obecnie 30 języków Unii Europejskiej.

Dzięki temu i dzięki współpracy z Nvidią, Bielik nie jest traktowany wyłącznie jako polski model językowy, lecz jako element europejskiego ekosystemu LLM. Polska staje się ważnym graczem w regionie, a lokalne technologie zyskują  coraz większe znaczenie.

Rosnące zainteresowanie ze strony dużych firm, instytucji i partnerów oraz wyróżnienia na wydarzeniach takich jak AI Spotlight 2025 wskazują, że Bielik jest postrzegany jako wiarygodny kandydat do roli regionalnego filaru AI w Europie Środkowo-Wschodniej. Z perspektywy Polski Bielik wzmacnia krajowe kompetencje w obszarze sztucznej inteligencji, ogranicza zależność od zewnętrznych dostawców technologii i pokazuje, że lokalne inicjatywy mogą skutecznie konkurować w międzynarodowym środowisku. Jeśli obecny kierunek rozwoju zostanie utrzymany, Bielik może stać się jednym z najważniejszych przykładów tego, jak Europa buduje własne, otwarte i odpowiedzialne fundamenty AI.